Alimenty odnoszą się do obowiązku rodzica nie sprawującego fizczynie opieki nad dzieckiem wobec jego dzieci. Mówiąc wprost: rodzice mają prawny obowiązek zapewnić swoim dzieciom wyżywienie, odzież i utrzymanie. Obowiązek ten nie wygasa oczywiście przez rozwód. Kiedy małżeństwo z dziećmi rozwodzi się, jedną z rzeczy, które muszą być uregulowane, jest sposób, w jaki każde z rodziców będzie wypełniać ten obowiązek finanosowego zapewnienia dziecku wszystkich potrzeb. To samo dotyczy par pozamałżeńskich posiadających dzieci..
W zasadzie istnieją dwa sposoby wypełnienia tego obowiązku, gdy się rozstajemy. Pierwszym z nich jest opowiedzenie się za wspólną opieką nad dziećmi. Czyli każdy z rodziców jest z dziećmi przez ten sam okres czasu (tygodnie, dwa tygodnie itp.) i w czasie, gdy dzieci są u niego, rodzic zajmuje się zwykłymi wydatkami. Wydatki nadzwyczajne, a także te związane z edukacją, są pokrywane w połowie.
W wielu innych przypadkach wybierana jest jednak opieka sprawowana przez jednego rodzica. Oznacza to, że jeden z rodziców spędza większość czasu na opiece nad dziećmi, a drugiemu rodzicowi przyznaje się prawa dostępu np. w weekendy. W takich przypadkach rodzic sprawujący opiekę nad dziećmi ponosi większość wydatków na dzieci, ponieważ jest z nimi prawie cały czas. Aby to zrekompensować, rodzic nie sprawujący opieki nad dzieckiem jest zobowiązany do płacenia alimentów.
Jak oblicza się alimenty na dziecko?
Jedna z najczęstszych dyskusji w sprawach rodzinnych dotyczy wysokości alimentów na dziecko, które należy ustalić w każdej sprawie. Problemy pojawiają się dlatego, że nie zawsze łatwo jest znaleźć kwotę, która pozwoli zarówno dzieciom, jak i płacącemu rodzicowi na utrzymanie godnego poziomu życia.
Po jednej stronie skali mamy dzieci. W orzecznictwie przyjmuje się, że alimenty nie mogą być ustalone poniżej minimum socjalnego. Minimum egzystencji rozumiemy jako kwotę, poniżej której utrzymanie dziecka byłoby niemożliwe. Przyjmuje się, że minimalna wysokość alimentów wynosi 500 zł na jedno dziecko.
Ależ oczywiście, wyobraźmy sobie następującą (skądinąd dość powszechną) sytuację: rodzic niebędący opiekunem jest bezrobotny i otrzymuje zasiłek w wysokości zaledwie 1000 zł. Odkąd musiał opuścić swój dom, musiał wynająć wspólne mieszkanie lub pokój. Jeśli dodamy do tego obowiązek płacenia 500 zł alimentów na każde z trójki jego dzieci, to widać, że liczby się nie zgadzają. Skomplikowane sytuacje, takie jak ta, są trudne do rozwiązania, zwłaszcza że prawo nie wyjaśnia dokładnie, jak wyliczyć alimenty. Oznacza to, że trzeba kierować się zdrowym rozsądkiem i starać się wyrządzić jak najmniejszą szkodę wszystkim zainteresowanym stronom. Oczywiście, w przypadku braku reguł ułatwiających wyliczenia, konsekwencją jest to, że wyroki w różnych sądach mogą się znacznie różnić.
W przypadku braku możliwości płacenia alimentów z pomocą przychodzi Państwowy Fundusz Alimentacyjny. Jednak nie zawsze można z niego skorzystać. Jeżeli rodzić nie płaci alimentów bo poprostu nie chce tego robić, najpierw należy udać się do komornika. Dopiero brak możliwości egzekwowania alimentów np. poprzez zajęcie wynagrodzenia za pracę uprawnia do skorzystania z funduszu.
Okres obowiązywania alimentów
Podstawową zasadą jest obowiązek płatności alimentów do osiągnięcia przez dziecko pełnoletności. W Polsce jest to wiek 18 lat. Jednak jeżeli dziecko dalej się uczy i nie jest w stanie samo się utrzymać to rodzice nadal mają obowiązek zapewnienia mu podstawowych potrzeb. Stąd też przyjmuje się, że alimenty obowiązują aż do momenty usamodzielnienia się finansowego dziecka. Przykładowo do ukończenia studiów wyższych. Oczywiście należe pamiętać, że samo wpisanie na listę studentów nie uprawnia do podbierania alimentów w nieskończoność. Jeżeli student nie wywiązuje się z obowiązku nauki – np. nie chodzi na zajęcia, nie zdaje lub nie przystępuje do egzaminów – sąd może znieść przysugujące mu alimenty.
Co może mi się stać, jeśli nie zapłacę alimentów na dziecko?
Istnieją dwie drogi dochodzenia roszczeń z tytułu niepłacenia alimentów: cywilna i karna. W zależności od formy, konsekwencje dla sprawcy mogą być różne. Niepłacenie alimentów jest zazwyczaj dochodzone w postępowaniu cywilnym. W tym przypadku sądem rozpoznającym sprawę będzie ten sam sąd, który wydał wyrok rozwodowy lub opiekuńczy. Procedura jest prosta:
- Rodzic sprawujący pieczę nad dzieckiem składa w sądzie wniosek o wykonanie orzeczenia, podając, jakie zaległości w płaceniu alimentów mają miejsce.
- Sąd zawiadamia rodzica nie sprawującego opieki nad dzieckiem i daje mu czas na udowodnienie, że zapłacił to, czego się domaga.
- Jeśli respondent nie odpowie lub nie udowodni, że zapłacił lub nie jest winien tego, czego się domaga, aktywa są zajmowane. Tutaj często powadzi W pierwszej kolejności zajęte zostaje wynagrodzenie za pracę i rachunki bieżące pozwanego. Jeśli nie ma dochodów lub pieniędzy w bankach, zajęty zostaje majątek na jego nazwisko (samochód, dom itp.)
- Dłużnik musi też zapłacić odsetki za zwłokę i koszty procesu.
Do powyższej procedury włączony jest również komornik, który prowadzi proces egzekucji długów. Przez niego pracodawca zostaje poinformowany o konieczności pobierania określonej kwoty z wynagrodzenia swojego prawcownika na poczet aliemntów – bieżących i zaległych, również komornik zajmuje majątek dłużnika.
Kwestia, którą warto wyjaśnić: istnieje fałszywe przekonanie, że ma tu zastosowanie zasada ochrony wynagrodzeń poniżej płacy minimalnej. O ile ta zasada funkcjonuje w przypadku umów o pracę, tak w przypadku umowy zlecenie komornik ma prawo zająć całość kwoty jaką osoba z długiem alimentacyjnym miała by zarobić. W przypadku umowy o pracę zajęciu podlega całość wynagrodzenia powyżej ustawowego wynagrodzenia minimalnego.
Alimentów można dochodzić również na drodze postępowania karnego. To orzecznictwo jest stosowane, gdy albo dłużnik jest recydywistą, albo gdy istnieje podejrzenie, że nie płaci, bo nie chce. Jeżeli zostanie udowodnione, że rodzic ma zamiar nie płacić alimentów, mimo że ma taką możliwość, środki wyjaśnione powyżej mogą być uzupełnione o grzywny przymusowe lub nawet pozbawienie sprawcy wolności.
Należy jednak pamiętać, że sytuacja majątkowa nie jest stała. Stąd też jeśli w pewnym momencie rodzić z obowiązkiem alimentacyjnym zostaje zwolniony z pracy lub jego dochody będą niższe niż w momencie wydania nakazu rozwodowego lub opiekuńczego, można zwrócić się do sądu o modyfikację kwoty należnych alimentów.
Podobne tematy
- Alimenty na pełnoletnie dziecko kontynuujące naukę: jak wspierać edukację dorosłego potomstwa?
- Jak ubiegać się o alimenty dla noworodka?
- Alimenty na dziecko bez ślubu jako rodzicielskie obowiązki
Ograniczenie odpowiedzialności
Wszystkie treści zamieszczone na tej stronie mają charakter informacyjny i edukacyjny. Materiały zamieszczone na stronie doradztworozwodowe.pl nie stanowią opinii prawnej, porady prawnej ani wykładni prawnej. Autor serwisu nie ponosi odpowiedzialności za ewentualne nieścisłości, błędy, pomyłki lub brak aktualności w opublikowanych treściach. Materiały zamieszczone na tej stronie użytkownik końcowy wykorzystuje na własną odpowiedzialność i tylko dla własnych potrzeb.